Sztuka i medycyna
Obraz "Oddział w szpitalu w Arles" Vincenta van Gogha to jedno z nielicznych przedstawień przestrzeni szpitalnej zaludnionej przez pacjentów. Dzieło powstało w okresie poprzedzającym pobyt artysty w zakładzie psychiatrycznym w Saint-Rémy, jednak tematycznie i formalnie zapowiada problematykę izolacji, choroby psychicznej oraz instytucjonalnego wymiaru leczenia, która zdominuje jego późniejsze prace.
Pacjenci rozmieszczeni są wzdłuż ścian i mebli, jednak brak między nimi interakcji. Ich ciała i gesty sugerują apatię, wycofanie oraz psychiczne odosobnienie. Wspólna przestrzeń nie wytwarza wspólnoty — przeciwnie, potęguje wrażenie egzystencjalnej samotności.
Skala wnętrza oraz jego rytmiczna, powtarzalna struktura wizualnie „pochłaniają” postacie, redukując ich indywidualność. W tym sensie obraz można odczytać jako krytyczny komentarz do dziewiętnastowiecznego modelu psychiatrii, opartego na izolacji i dyscyplinie instytucjonalnej, a nie na relacji terapeutycznej.
Kolor staje się tu narzędziem wizualizacji stanów psychicznych, zarówno pacjentów, jak i samego artysty, który w tym okresie coraz intensywniej doświadczał kryzysów psychicznych.
Nieobecność lekarzy i pielęgniarek eliminuje narrację leczenia i postępu, pozostawiając jedynie stan trwania i oczekiwania. Szpital jawi się jako przestrzeń zawieszenia, w której czas ulega spowolnieniu, a podmiotowość pacjenta zostaje ograniczona do biernej obecności.
W rezultacie Oddział w szpitalu w Arles można interpretować jako jedno z wczesnych w malarstwie nowoczesnym świadectw choroby psychicznej ukazanej z perspektywy podmiotu, a nie instytucji. Dzieło to zapowiada późniejsze prace z Saint-Rémy, w których przestrzeń szpitalna stanie się metaforą kondycji egzystencjalnej — stanu pomiędzy opieką a izolacją, leczeniem a wykluczeniem.
-----------------------------
----------------------
Obrazy pokrzepią chorych w szpitalu przy Borowskiej. Stanęła tam wyjątkowa wystawa:
Więcej...
----------------
Zdzisław Jasiński - Chora matka (olej na płótnie, 122 x 165,5 cm), 1889.
-------------
Nowotwory uosobione
